Facts

Er kan binnenkort een tekort aan bananen zijn en dat heeft niets te maken met COVID

De opkomst en mogelijke ondergang van de bananenhandel

Als iemand die de wereldwijde bananenindustrie van dichtbij heeft gevolgd, kan ik getuigen van de opmerkelijke opkomst van deze bescheiden vrucht als een belangrijke economische kracht. In 2019 bereikte de internationale bananenhandel een indrukwekkende 20,2 miljoen ton, waarmee het de meest geëxporteerde bederfelijke waar ter wereld is en een duizelingwekkende 14,7 miljard dollar aan inkomsten genereert.

De dreiging van tropische rassen 4

Het succesverhaal van de bananenindustrie kan echter te maken krijgen met een donkere wolk aan de horizon in de vorm van een schimmelplaag die bekend staat als Tropical Race 4 (TR4). Deze verwoestende ziekte, een uitloper van de beruchte Panamaziekte die de eens zo dominante bananensoort “Big Mike” in de jaren 1950 ten val bracht, infecteert bananenplanten via de grond en verstikt ze effectief door hun vaatstelsel te blokkeren.

De kwetsbaarheid van monoculturen

De Cavendish banaan, die nu goed is voor ongeveer 99% van de bananenexport en bijna de helft van de wereldwijde bananenproductie, heeft dezelfde achilleshiel als de Big Mike: het zijn monoculturen, wat betekent dat elk gewas genetisch identiek is en dus vatbaar voor precies dezelfde ziekten. Dit maakt de Cavendish, net als tot wel vier vijfde van alle andere geteelde bananenvariëteiten, zeer kwetsbaar voor de verwoestingen van TR4.

De verspreiding van TR4

De verspreiding van TR4 is bijzonder alarmerend, aangezien de schimmel al wortel heeft geschoten in Azië en nu meer dan 20 landen heeft bereikt, waaronder India, ’s werelds grootste bananenproducent. Het eerste bekende geval buiten Azië deed zich voor in Jordanië in 2013, en sindsdien heeft de ziekte zijn weg gevonden naar Latijns-Amerika, waar op dat moment naar schatting 80% van de wereldwijde export van Cavendish plaatsvond.

De economische gevolgen

Als de TR4-schimmel zich blijft verspreiden, zullen producenten gedwongen worden om bananen in quarantaine te plaatsen en hun productie te verlagen, wat leidt tot mogelijke tekorten en economische onrust. Hoewel de precieze financiële schade nog wordt vastgesteld, suggereren vroege schattingen dat Taiwan een klap van 253 miljoen dollar heeft gekregen, Indonesië een terugslag van 121 miljoen dollar en Maleisië ongeveer 14 miljoen dollar heeft verloren door de ziekte.

Voorbereiden op het ergste

De kwetsbaarheid van de bananenindustrie voor TR4 herinnert ons aan de risico’s van monocultuurlandbouw en het belang van diversificatie van gewassoorten om veerkracht op te bouwen tegen nieuwe bedreigingen. Als bananenliefhebbers zouden we er goed aan doen ons schrap te zetten voor een mogelijk bananentekort in de komende jaren, nu de sector worstelt met deze enorme uitdaging.

FAQ

Tropical Race 4 is een schimmelziekte die bananenplanten via de grond infecteert en hun vaatstelsel blokkeert, waardoor de planten effectief verstikken. Het is een uitloper van de Panamaziekte die de bananenindustrie in de jaren 1950 verwoestte.

Hoe bedreigt TR4 de wereldwijde bananenvoorziening?

Het overgrote deel van de wereldwijde bananenexport en -productie is afkomstig van de Cavendish-variëteit, die zeer kwetsbaar is voor TR4, omdat het een monocultuurgewas is dat genetisch identiek is en vatbaar voor dezelfde ziekten. De verspreiding van TR4 naar meer dan 20 landen, waaronder grote producenten zoals India, brengt de wereldwijde bananenvoorraad in gevaar.

Waarom zijn monocultuurgewassen zoals de Cavendish banaan zo kwetsbaar?

Monocultuurgewassen, waar één variëteit op grote schaal wordt geteeld, zijn zeer vatbaar voor ziekten omdat ze geen genetische diversiteit hebben. Als een ziekteverwekker één plant kan infecteren, kan deze zich snel verspreiden over het hele gewas, omdat ze genetisch allemaal identiek zijn.

Wat zijn de economische gevolgen van een bananentekort?

De verspreiding van TR4 heeft al aanzienlijke economische schade veroorzaakt in landen als Taiwan, Indonesië en Maleisië, met verliezen van honderden miljoenen dollars. Een wereldwijd bananentekort zou waarschijnlijk leiden tot torenhoge prijzen en grote verstoringen in de industrie.

Hoe kan de bananenindustrie zich voorbereiden op een mogelijke uitbraak van TR4?

Diversificatie van de soorten bananenvariëteiten die geteeld worden, investeren in onderzoek naar en ontwikkeling van ziekteresistente cultivars en verbetering van quarantaine- en inperkingsmaatregelen zijn enkele van de manieren waarop de sector zich kan wapenen tegen de dreiging van TR4 en andere opkomende ziekten.